literatura-antyku.pl

W antyku rozwinęły się wszystkie trzy rodzaje literackie

W antyku rozwinęły się wszystkie trzy rodzaje literackie. Wśród trzech głównych rodzajów literackich: epiki, liryki i dramatu, epika jest najstarsza. Jej najważniejszym gatunkiem jest epos. To bardzo rozbudowana, wielowątkowa forma narracyjna, z dużą ilością bohaterów, epizodów, posługująca się opowiadaniem i opisem. Epos był gatunkiem reprezentującym styl wysoki, to znaczy opowiadał o dziejach niezwykłych postaci- bohaterów, herosów, królów i władców, o dzielnych narodach w chwilach największych, najważniejszych dla nich wydarzeń i przełomów. Do tak wzniosłej tematyki i postaci dostosowany z konieczności był także sposób wypowiedzi- wysoki, patetyczny styl językowy (zasada odpowiedniości przedmiotu opisu do stylu języka to tzw. zasada decorum, obowiązująca w całej literaturze klasycznej). Styl wysoki eposu cechował się przede wszystkim odpowiednim słownictwem, porównaniami, rozbudowanymi partiami opisowymi, a zwłaszcza zrytmizowaniem wypowiedzi, zapisanej w wiersz sześcioakcentowy (heksametr). W eposie homeryckim wątki fabularne tworzą dwie przenikające się momentami płaszczyzny- świat ludzki i świat boski. Charakterystycznym elementem eposu (a także całej epiki) jest obecność narratora, który wprowadza czytelników w dzieje, losy bohaterów dzieła. W eposie narrator jest raczej obiektywny wobec przedstawianych wydarzeń. Zwraca się on w inwokacji z pokorną prośbą do muzy Kaliope, opiekunki poezji epickiej, o natchnienie i pomoc. Inwokacja z wezwaniem do bóstwa jest stałą, nieodłączną częścią eposu, rozpoczynającą utwór. Narrator posiada absolutną wiedzę na temat losów bohaterów. Nie ocenia ich jednak, pozostaje zawsze obiektywny, bo ich losy i decyzje tak naprawdę nie zależą od nich, tylko od rządzących ich postępowaniem bogów, dla których ludzie zdają się być jedynie igraszką. Losy i przyszłość ludzi zapisane są już dawno przez wyrocznię. W strukturze fabularnej eposu bardzo typowym rozwiązaniem są retardacje. Są to celowe opóźnienia w przedstawianiu akcji stosowane dla urozmaicenia opowieści, dla wzmocnienia napięcia i efektu końcowego rozwiązania. Taką funkcję pełniły rozbudowane opisy, porównania, liczne dygresje ukazujące zjawiska i wydarzenia w ogóle nie związane z akcją eposu. Warto zapamiętać, że pierwotnie eposy Homera nie były zapisywane, ale każdorazowo odtwarzane z pamięci. Przynależność homeryckich eposów do kultury oralnej widoczna jest w pewnych charakterystycznych elementach językowych, chwytach, które dziś nazwalibyśmy mnemotechnikami, ułatwiającymi zapamiętanie ogromnego dzieła. Do takich "technik" należały, oprócz zrytmizowania wypowiedzi działającej w iloczasowym, akcentowanym języku greckim tak jak dzisiaj w języku polskim rymy, stałe epitety (np. Zeus Gromowładny, Różanopalca Eos itd.). Rozbudowane porównania, a także partie opisowe pozwalały śpiewakowi-poecie odpocząć od przedstawiania akcji i skupić się na poetyckim opisie.


Podobne artykuły

Literatura i kultura antyczna

Literatura i kultura antyczna - jej centralnym pojęciem jest właśnie pojęcie mitu.
więcej....