Najważniejsze motywy i dzieła literatury greckiej

Najważniejsze motywy i dzieła literatury greckiej bazują na zawartości greckich wierzeń i bóstw, a więc na mitologii. Stanowi ona bardzo ważną część literatury antycznej. Mitologia grecka, jako zbiór wierzeń, jest wyznaniem politeistycznym, tzn. uznającym istnienie wielu bogów.
 Całość mitów można podzielić na kilka grup, w zależności od przedstawianej przez nie tematyki i zjawisk. Pierwszą grupę stanowią mity teogoniczne, a więc opowieści o bogach, ich narodzinach i naturze (np. mit o powstaniu z morskiej piany pięknej Afrodyty, o Atenie, która wyskoczyła z głowy Zeusa). Drugą grupę stanowią mity kosmogoniczne, przedstawiające powstanie świata z chaosu i jego burzliwe początki (greckie 'kosmos' oznacza właśnie świat). Kolejna grupa to mity antropogeniczne (greckie słowo antropos oznacza człowieka). Nastepną grupą mitów są historie dotyczące poszczególnych rodów ludzkich- mity genealogiczne.
W kulturze europejskiej jest mnóstwo symboli mitologicznych. Spotykamy wyrażenie „węzeł gordyjski" na określenie trudnego problemu, nić Ariadny na nieoczekiwaną pomoc w beznadziejnej sytuacji. Z mitu o dwunastu pracach Herkulesa pochodzi określenie na ogromny bałagan - stajnia Augiasza, do której uprzątnięcia Herkules wykorzystał rzekę. Syzyfowa, czyli nieefektywna praca, róg Amaltei to obfitość i wielki dobrobyt. Ale z mitologii także pochodzą zwroty, których czasem nie podejrzewamy o mitologiczne pochodzenie, np. paniczny strach- od bożka Pana grającego na fletni, egida (tarcza), symbol opieki, wreszcie pojęcie labiryntu, konia trojańskiego czy pytyjskiej odpowiedzi (tzn. bardzo zagadkowej, niezrozumiałej, wieloznacznej- takiej, jakie zawsze dawały Pytie w wyroczniach). Warto też zapamiętać takie zwroty jak olimpijski spokój, tzn. taki, jaki panował na górze Olimp, czyn prometejski, okrślenie prometeizm, a więc postępowanie altruistyczne, heroizm w walce o dobro ludzi, męki Tantala, niezaspokojone pragnienie, ikaryjskie loty - brawurowy, ryzykowny czyn, postępek.
Bogowie opiekowali się i władali wszystkimi dziedzinami świata i życia ludzi. Tym samym sprawowali także władzę nad samym człowiekiem, który zobowiązany był czcić ich według wyznaczonego przez samych bogów kultu. Jednak bogowie, poza swoją nieśmiertelnością, zdolnościami i niezwykłą urodą nie różnili się specjalnie pod względem charakteru i uczuć od zwykłych śmiertelników. Podobnie kochali, pożądali, zazdrościli i knuli intrygi, podobnie jak ludzie mieli swoje słabostki i tajemnice.
Mieszkali na górze Olimp i spożywali ambrozję, która zapewniała im nieśmiertelność. Mieli swoje słabości, ulubieńców i znienawidzonych, zarówno wśród bogów, jak i ludzi.







Do najbardziej znanych mitów genealogicznych należą historie rodu Labdakidów, władców tebańskich- Edypa, syna Lajosa i Jokasty, i jego dzieci z własną matką- Polinika, Eteoklesa, Antygony i Ismeny. Dzieje rodu Labdakidów opisywał w swoich tragediach Sofokles (np. "Król Edyp").