literatura-antyku.pl

Starożytna Grecja

Starożytna Grecja od dawna była zwana kolebką cywilizacji Europejskiej. Nie chodzi tu o wiarę w wielu bogów, bo nie jest to podobne do późniejszych ani współczesnych czasów, lecz o zewnętrzne oznaki kultu- architekturę rzeźby, świątyń, malarstwa. Było i jest to inspiracją dla artystów wiele wieków późnej.
Literatura powstała na terenie starożytnej Grecji i basenu Morza Śródziemnego od czasów najdawniejszych (ok. IX w. p.n.e.). W jej rozwoju można wyróżnić 4 główne okresy: archaiczny, klasyczny (attycki), hellenistyczny (aleksandryjski) i rzymski.
Okres archaiczny (ok. IX w. p.n.e. - początek V w. p.n.e.). Grecy na nowo odkrywają pismo i alfabet. Alfabet grecki pochodził prawdopodobnie od Fenicjan. W tym właśnie języku Homer spisał swoje pierwsze dzieła- eposy. Najlepiej rozwijającym się miastem pod względem pisma i literatury była Sparta. Potem jednak nastąpił jej upadek kulturalny. Był on tak duży że zaczęto sprowadzać poetów z innych państw. W tym też czasie powstaje poemat liryczny, który był śpiewany do gry na lirze. Prawdziwy rozwój prozy rozpoczął się jednak wraz z rozkwitem nauk : filozofia, geografia, prawo, historia.
Dramatopisarze greccy:
Tespis - ok.VI w. p.n.e. Był greckim poetą i aktorem. Stworzył tragedie.
Wprowadził pierwszego aktora rozwijającego dialog z chórem i przewodnikiem chóru, co stanowiło zaczątek dramatu jako rodzaju literackiego.
Wystawiał swoje dramaty na wozie, jeżdżąc po wsiach, stąd określenie "wóz Tespisa" oznaczające teatr objazdowy.
 Ajschylos - 525-456 p.n.e.- najstarszy z 3 wielkich greckich tragediopisarzy. Jest autorem 70 tragedii i 20 dramatów satyrowych.
Eurypides - (ok.480?406 p.n.e. pisał tragedie psychologiczne i tragikomedie.
Z około 90 napisanych przez niego sztuk teatralnych zachowało się 17, są to m.in. Medea, Hipolit, Błagalnice, Ifigenia w Taurydzie, Elektra, Orestes. W swoich dziełach występował w obronie kryzysu demokracji ateńskiej, odwołując się do średnich warstw społecznych, głównie wieśniaków.
Arystofanes - 446-385 p.n.e. najwybitniejszy twórca komedii staro attyckiej.  Jego twórczość miała ostre akcenty społeczne i polityczne. Przedstawił w niej bogaty obraz życia Aten swoich czasów.
Menander - 342-291 p.n.e. Napisał ok. 100 sztuk znanych z odkrytych fragmentów np. Sąd rozjemczy, Heros. Od niego pochodzą spopularyzowane w łacińskiej wersji słowa: errare humanum est (błądzić jest rzeczą ludzką) i homo sum, humanum nihil a me alienum puto (jestem człowiekiem i nic, co ludzkie nie jest mi obce).
Początki filozofii greckiej przypadają na VI w p.n.e. wyraz filozofia znaczy umiłowanie mądrości. W Grecji jednak wyraz ten oznaczał ogólnie: wiedzę, mądrość, wykształcenie. Za pierwszego filozofa uznano Talesa z Miletu(przełom VII i VI w p.n.e.) Był twórcą nurtu zwanego jońską filozofią przyrody. Uznawał że woda dała początek wszystkiemu. Demokryt z Abdery przedstawił natomiast wizję świata jako skład maleńkich, niepodzielnych atomów.


Podobne artykuły

Wyrażenia biblijne

Wyrażenia biblijne(frazeologizmy) widoczne są przede wszystkim w sztuce i literaturze, ale także w codziennym, potocznym języku, w stosowanej w nim frazeologii i metaforyce.
więcej....