literatura-antyku.pl

Podstawową część literatury antycznej stanowiła tragedia

Podstawową część literatury antycznej stanowiła tragedia. Tragedia była dziełem sztuki, a zarazem obrzędem. W teatrze ateńskim doby klasycznej grywano ją wyłącznie podczas świąt Dionizosa, głównie na wiosenne Dionizje Wielkie, czyli miejskie, ale także w inne święta ku czci Dionizosa (Lenaje, Antesterie).
Niezależnie od przemian w konstrukcji teatru, najpierw drewnianego, potem kamiennego, stale było w najważniejszym miejscu widowni siedzisko dla kapłana Dionizosa, a pośrodku orchestry znajdował się ołtarz boga. Widownia (theatron) antycznego teatru składała się z półkolistych, wspinających się w górę rzędów ław, które otaczały leżący w dole okrągły plac gładko brukowany, zwany orchestrą, czyli „miejscem tańca”. Na orchestrze, naprzeciw półkola ław, znajdował się drewniany ba-rak, po grecku skene, z którego wyłaniali się aktorzy (po obu stronach skene znajdowały się przybudówki – paraskenia).Aktorzy występowali tylko trzej naraz, ale w różnych częściach sztuki ten sam aktor mógł odgrywać różne postacie, wyobrażone różnymi maskami; występowali aktorzy zawsze w maskach. Wychodzili z baraku i po odegraniu części sztuki, czyli jednego z „epizodów”, z powrotem do baraku wchodzili. Przez niemal cały zaś czas trwania przedstawienia znajdował się na orchestrze chór, czyli zespół ludzi – również w maskach – którzy wykonywali rodzaj powolnego tańca i do wtóru muzyki wygłaszali między poszczególnymi epizodami poetyckie teksty związane z akcją utworu.
Przedstawienia musiały zachować:
- jedność czasu – akcja toczy się w krótkiej rozległości czasowej;
- jedność miejsca – bohaterowie znajdują się w jednym otoczeniu;
- jedność akcji – nie było możliwości przedstawiania wielu wątków.
 Struktura tragedii antycznej:
Pierwszą fazą sztuki był prolog, który poprzedzał przedstawienie. Ta przedmowa, wstęp in-formowała widzów o temacie i charakterze utworu. Obserwujemy to zjawisko od V w. p.n.e. Następ-nie wychodził chór śpiewając pieśń wejściową. Ta część to parodos. Później przed widownią ukazy-wali się aktorzy. Były to epeisodiony, które możemy nazwać aktami, gdzie odgrywano sceny i dialogi bohaterów. W międzyczasie chór, zajmujący swe miejsce w orchestrze odśpiewywał swe kwestie – stasimony. Na koniec, opuszczając przedstawienie, brzmiał eksodos, czyli pieśń wyjściowa. Występ się kończył. W tragedii występował również komos, czyli lament bohatera.
Kategorią estetyczną tragedii jest również katharsis – „oczyszczenie”, które celowo oddziaływało na reakcje i przeżycia widzów. Wzbudzało w nich litość i trwogę.
W utworze występuje także ironia tragiczna. Bohater nie wie, że popełnił zbrodnię lub czyn niezgodny z prawem. Jest to przeciwieństwo między świadomością bohatera a jego rzeczywistą sytuacją. Tematem musiał być motyw mitologiczny.
Najwybitniejsi trzej tragicy greccy to: Ajschylos, Sofokles, Eurypides. Najbardziej znane tragedie to dzieła Sofoklesa: „Antygona”, „Król Edyp”, „Elektra”.


Podobne artykuły

Mity starożytnych Greków

Mity starożytnych Greków, w których odzwierciedlone zostały archetypiczne pragnienia ludzi, sprowadzające się do marzeń o nieśmiertelności, wyjątkowej sile, odwadze, o umiejętności wzbicia się ponad przeciętność, ponad bogów lub dosłownie ponad chmury do słońca to specjalna grupa mitów.
więcej....